การขับเคลื่อนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนผ่านรายวิชาสุขภาพดี วิถีเลิศ (11-044-102) : การสร้างเสริมสุขภาวะแบบองค์รวมและวิถีชีวิตที่ยั่งยืนเชื่อมโยงภูมิปัญญาท้องถิ่น

รายวิชาสุขภาพดี วิถีเลิศ (Good Health Good Life รหัสวิชา 11-044-102 จำนวน 3.0 หน่วยกิต) รับผิดชอบการสอนโดยคณาจารย์ผู้เชี่ยวชาญ ได้แก่ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ เดชดนัย จุ้ยชุม, อาจารย์ ดร.นวลปราง อรุณจิต, อาจารย์ ชนิตา พรหมทองดี, ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.กร ทักษพัฒนกุล และอาจารย์ อัรฎี เปาะสา เป็นรายวิชาที่มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีความรู้ ทักษะ และพฤติกรรมในการสร้างเสริมสุขภาพแบบองค์รวมครอบคลุมทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และสังคม เพื่อป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) และยกระดับคุณภาพชีวิต การจัดการเรียนการสอนในรายวิชานี้ได้บูรณาการแนวคิดตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) โดยมีแกนหลักคือการสร้างเสริมสุขภาพและความเป็นอยู่ที่ดี การลดความเสี่ยงจากโรคไม่ติดต่อ การส่งเสริมสุขภาพจิต และการเสริมสร้างศักยภาพในการจัดการความเสี่ยงด้านสุขภาพ ควบคู่ไปกับการยุติภาวะทุพโภชนาการ การจัดการศึกษาเพื่อสร้างวิถีชีวิตที่ยั่งยืน การรู้เท่าทันสื่อสุขภาพ ตลอดจนการปกป้องและสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมท้องถิ่น

กระบวนการจัดการเรียนการสอนได้รับการออกแบบอย่างเป็นลำดับขั้นตลอดภาคการศึกษา โดยเริ่มต้นจากการปูพื้นฐานแนวคิดเรื่องสุขภาพองค์รวมเพื่อวางรากฐานการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตอย่างยั่งยืน ต่อด้วยการเรียนรู้ด้านสุขภาวะทางกายและโภชนาการผ่านการปฏิบัติจริงในการวัดน้ำหนัก ส่วนสูง และรอบเอว เพื่อประเมินความสมบูรณ์ของร่างกายและวิเคราะห์พฤติกรรมการบริโภคอาหารในการป้องกันภาวะทุพโภชนาการและโรคเรื้อรัง ในด้านทักษะสารสนเทศ ผู้เรียนได้ฝึกสืบค้นและประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูลสุขภาพ พร้อมทั้งผลิตสื่อสร้างสรรค์ด้วยโปรแกรม Canva เพื่อส่งเสริมการรู้เท่าทันสื่อ ส่วนการดูแลสุขภาพจิตได้นำกระบวนการวาดภาพและดนตรีบำบัดมาใช้ในการจัดการความเครียดและฝึกความสงบทางจิตใจ สำหรับมิติของการออกกำลังกาย ผู้เรียนได้ฝึกปฏิบัติการออกกำลังกายเพื่อสุขภาพขั้นพื้นฐาน (Basic Fitness Exercise for Health) และการประเมินสมรรถภาพทางกายด้วยตนเอง รวมถึงมีกิจกรรมการเรียนรู้และออกกำลังกายผ่านกีฬา “ปันจักสีลัต” ซึ่งเป็นศิลปะการต่อสู้พื้นถิ่นที่ช่วยสร้างเสริมสมรรถภาพทางกาย ปลูกฝังนิสัยรักการออกกำลังกาย และอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมไปพร้อมกัน

สำหรับการวัดและประเมินผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน รายวิชาได้กำหนดเกณฑ์การประเมินให้สอดคล้องกับผลลัพธ์การเรียนรู้ 5 ด้านตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา (มคอ.3) และตัวชี้วัดการพัฒนาที่ยั่งยืน ได้แก่

• ด้านความรู้ (ร้อยละ 60) ประเมินผ่านการสอบและใบงานเกี่ยวกับหลักการสร้างเสริมสุขภาพ โภชนาการ การรู้เท่าทันสื่อ และการออกกำลังกาย

• ด้านทักษะทางปัญญา (ร้อยละ 20) ประเมินจากการวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อสุขภาพและการจัดทำแผนปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพส่วนบุคคล

• ด้านทักษะการวิเคราะห์เชิงตัวเลข การสื่อสาร และการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ (ร้อยละ 10) ประเมินจากการวิเคราะห์เปรียบเทียบผลทดสอบสมรรถภาพทางกาย ดัชนีมวลกาย (BMI) และรอบเอวก่อนและหลังเรียน รวมถึงการผลิตสื่อสุขภาพผ่านเทคโนโลยี

• ด้านคุณธรรม จริยธรรม (ร้อยละ 5) สังเกตจากความมีวินัย ความรับผิดชอบ และความตรงต่อเวลา และ

• ด้านทักษะความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและความรับผิดชอบ (ร้อยละ 5) ประเมินจากการทำงานร่วมกับผู้อื่น การเคารพความคิดเห็นที่แตกต่าง และการมีส่วนร่วมในกิจกรรมกลุ่ม

กระบวนการทั้งหมดนี้สะท้อนให้เห็นว่าผู้เรียนไม่เพียงได้รับความรู้ทางวิชาการ แต่ยังสามารถวิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพของตนเองและนำไปปฏิบัติเพื่อสร้างสุขภาวะที่ดีได้อย่างยั่งยืน

คำอธิบายรายวิชา : แนวคิด ทฤษฎีเกี่ยวกับสุขภาพ สุขภาพองค์รวม การสร้างเสริมสุขภาพ การทดสอบและ
ประเมินความสมบูรณ์ของร่างกาย การออกกําลังกายเพื่อสุขภาพ โภชนาการเพื่อสุขภาพ การสร้าง
ภูมิคุ้มกันโรค สุขภาพและสิ่งแวดล้อม สุขภาวะทางกาย การจัดการความเครียด การฝึกจิตใจให้สงบ
สารสนเทศด้านสุขภาพ การปรับเปลี่ยนวิถีการดำเนินชีวิต